ຈາກຢາດນ້ຳຕາສູ່ຮອຍຍິ້ມ! ເສັ້ນທາງກັບຄືນສູ່ໂຮງຮຽນ ແລະ ຄວາມຫວັງໃໝ່ຂອງ “ນ້ອງສອນ”
ໃນເຂດຊົນນະບົດທີ່ຫ່າງໄກຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ເລື່ອງລາວຂອງເດັກຍິງອາຍຸ 11 ປີ ຄົນໜຶ່ງ ທີ່ຊື່ວ່າ “ນ້ອງສອນ” ກຳລັງກາຍເປັນບົດຮຽນອັນລ້ຳຄ່າ ທີ່ສະທ້ອນໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນວ່າ “ການສຶກສາ” ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ການຮຽນໜັງສື, ແຕ່ມັນຄືການປົກປ້ອງອະນາຄົດ ແລະ ຄວາມຝັນຂອງເດັກນ້ອຍຄົນໜຶ່ງ ຈາກມໍລະສຸມຂອງຊີວິດ.
ເມື່ອຟ້າຝົນບໍ່ເປັນໃຈ ວິກິດທີ່ເກືອບເຮັດໃຫ້ຄວາມຝັນຢຸດສະງັກ ນ້ອງສອນ ນັກຮຽນຊັ້ນປະຖົມສຶກສາປີທີ 5 (ປ.5) ຜູ້ທີ່ມີຄວາມມຸ່ງໝັ້ນ, ແຕ່ຊີວິດພັດຖືກທົດສອບດ້ວຍບັນຫາຄອບຄົວ ແລະ ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກທາງດ້ານການເງິນທີ່ທັບຖົມເຂົ້າມາ. ຄວາມຈຳເປັນບັງຄັບໃຫ້ນ້ອງຕ້ອງຍ້າຍໄປອາໄສຢູ່ກັບພີ່ນ້ອງຢູ່ຕ່າງເມືອງ, ເຮັດໃຫ້ເສັ້ນທາງການສຶກສາຂອງນ້ອງຖືກຕັດຂາດລົງ. ການປະລະການຮຽນໃນມື້ນັ້ນ ບໍ່ໄດ້ໝາຍເຖິງພຽງແຕ່ການຂາດຮຽນ, ແຕ່ມັນຄືການກ້າວເຂົ້າສູ່ “ຄວາມສ່ຽງ” ທີ່ໜ້າເປັນຫ່ວງ ທັງການຖືກໃຊ້ແຮງງານເດັກກ່ອນໄວອັນຄວນ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ການແຕ່ງງານກ່ອນໄວ ທີ່ອາດຈະປ່ຽນຊີວິດຂອງເດັກຍິງຄົນນີ້ໄປຕະຫຼອດການ.
ຍ້ອນຄວາມເອົາໃຈໃສ່ທີ່ປ່ຽນຊີວິດ: ບົດບາດຂອງ “ຄູ” ທີ່ຫຼາຍກວ່າຜູ້ສອນ ໃນຂະນະທີ່ແສງສະຫວ່າງຂອງໂອກາດກຳລັງຈະມອດລົງ, “ຄູປະຈຳຊັ້ນ” ຂອງນ້ອງສອນ ໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ນຳທາງທີ່ສຳຄັນ. ດ້ວຍຄວາມເປັນຫ່ວງເປັນໄຍ ແລະ ສັງເກດເຫັນການຂາດຮຽນທີ່ຜິດປົກກະຕິ, ຄູບໍ່ໄດ້ປ່ອຍປະລະເລີຍ ແຕ່ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນສືບຖາມ ແລະ ປະສານຫາຄອບຄົວທັນທີ. ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ການຊ່ວຍເຫຼືອຄັ້ງນີ້ມີປະສິດທິພາບ ແມ່ນຍ້ອນຄູໄດ້ຜ່ານການຝຶກອົບຮົມດ້ານການຄຸ້ມຄອງກໍລະນີ (Case Management) ຈາກໂຄງການປົກປ້ອງເດັກເພື່ອປ້ອງກັນການໃຊ້ແຮງງານເດັກ (Child Protection for Preventing Child Labour - CPPCL) ທີ່ໄດ້ຮັບທຶນສະໜັບສະໜູນຈາກສະຫະພາບເອີຣົບ. ຄວາມຮູ້ ແລະ ທັກສະເຫຼົ່ານີ້ ເຮັດໃຫ້ຄູສາມາດເຂົ້າເຖິງບັນຫາ, ໃຫ້ຄຳປຶກສາກັບຄອບຄົວຢ່າງຖືກວິທີ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂົ້າໃຈຮ່ວມກັນກ່ຽວກັບຄວາມສຳຄັນຂອງການສຶກສາ.
ໄຊຊະນະຂອງຄວາມຮ່ວມມື ຜ່ານການປຶກສາຫາລືຢ່າງຈິງຈັງລະຫວ່າງ ຄູ, ຜູ້ປົກຄອງ ແລະ ພີ່ນ້ອງ, ສິ່ງທີ່ເຄີຍເປັນອຸປະສັກກໍເລີ່ມມີທາງອອກ. ຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ຄວາມຮັກທີ່ມີຕໍ່ເດັກ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ທຸກຝ່າຍຕັດສິນໃຈຮ່ວມກັນ ເພື່ອສົ່ງນ້ອງສອນກັບຄືນສູ່ຫ້ອງຮຽນອີກຄັ້ງ. “ຫຼານດີໃຈຫຼາຍທີ່ໄດ້ກັບມາຮຽນ ແລະ ໄດ້ພົບກັບໝູ່ເພື່ອນອີກຄັ້ງ, ຫຼານສັນຍາວ່າຈະຕັ້ງໃຈຮຽນໃຫ້ດີທີ່ສຸດ,” ນ້ອງສອນເວົ້າດ້ວຍໃບໜ້າທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຮອຍຍິ້ມ.
ບົດຮຽນຈາກເລື່ອງລາວຂອງນ້ອງສອນ ເລື່ອງຂອງນ້ອງສອນເປັນບົດພິສູດທີ່ຊັດເຈນວ່າ: ການສະໜັບສະໜູນທີ່ທັນເວລາ ສາມາດຢຸດຢັ້ງວົງຈອນຄວາມສ່ຽງຂອງເດັກນ້ອຍໄດ້. ການສ້າງຂີດຄວາມສາມາດໃຫ້ຄູ: ເມື່ອຄູມີທັກສະໃນການຄຸ້ມຄອງກໍລະນີ ແລະ ການປົກປ້ອງເດັກ, ເຂົາເຈົ້າຈະກາຍເປັນກຳແພງທີ່ແຂງແກ່ນປ້ອງກັນເດັກຈາກໄພອັນຕະລາຍ.
ດ້ວຍຄວາມຮ່ວມມືລະຫວ່າງຊຸມຊົນ, ຄອບຄົວ, ໂຮງຮຽນ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ຄືກຸນແຈສຳຄັນໃນການສ້າງການປ່ຽນແປງທີ່ຍືນຍົງ. ມື້ນີ້, ນ້ອງສອນບໍ່ໄດ້ພຽງແຕ່ກັບມາຮຽນໜັງສື, ແຕ່ນ້ອງໄດ້ກັບມາຫາ “ຄວາມຝັນ” ແລະ “ອະນາຄົດ” ທີ່ສົດໃສກວ່າເກົ່າ. ພວກເຮົາເຊື່ອໝັ້ນວ່າ ຖ້າມີການເອົາໃຈໃສ່ ແລະ ສະໜັບສະໜູນແບບນີ້, ຈະບໍ່ມີເດັກນ້ອຍຄົນໃດຖືກຖິ້ມໄວ້ຂ້າງຫຼັງຢ່າງແນ່ນອນ.
ບົດຄວາມນີ້ຂຽນຂຶ້ນເພື່ອເປັນກຳລັງໃຈໃຫ້ແກ່ຄູ-ອາຈານ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງທຸກທ່ານ ທີ່ກຳລັງສູ້ຊົນເພື່ອການສຶກສາຂອງເດັກນ້ອຍລາວ.
